تأثیر رابطه بنفیت بر سلامت روان | لذت آنی یا آسیب ماندگار؟

در دنیای مدرن امروز، مفاهیم ارتباطی دستخوش تغییرات زیادی شده‌اند. یکی از این مفاهیم که در سال‌های اخیر بحث‌های زیادی را برانگیخته، «رابطه دوستانه همراه با مزایا» یا همان رابطه بنفیت است. بسیاری با این پیش‌فرض وارد این روابط می‌شوند که می‌توانند بدون درگیری عاطفی، از مزایای فیزیکی بهره‌مند شوند. اما سوال اصلی اینجاست: تأثیر رابطه بنفیت بر سلامت روان چیست؟ آیا مغز و روان انسان واقعاً می‌تواند مرز دقیقی بین صمیمیت جسمی و دلبستگی عاطفی قائل شود؟

رابطه بنفیت چیست و چه تفاوتی با روابط دیگر دارد؟

پیش از بررسی ابعاد روانشناختی، باید بدانیم رابطه بنفیت چیست؛ این رابطه در واقع توافقی بین دو دوست است که تصمیم می‌گیرند بدون داشتن تعهدات یک رابطه عاشقانه کلاسیک (مثل برنامه‌ریزی برای آینده یا انحصار عاطفی)، با یکدیگر رابطه جنسی داشته باشند.

مقایسه ساختاری رابطه بنفیت با روابط متعهدانه

بررسی تأثیر رابطه بنفیت بر سلامت روان و اضطراب

روانشناسان معتقدند که ساختار بیولوژیک انسان به‌گونه‌ای طراحی شده که پس از صمیمیت فیزیکی، هورمون‌هایی مانند اکسیتوسین (هورمون دلبستگی) ترشح می‌کند. این موضوع باعث می‌شود که مدیریت احساسات در این نوع روابط بسیار دشوار شود.

۱. فرسایش عزت‌نفس

یکی از شایع‌ترین آسیب‌ها، کاهش خودارزشمندی است. فرد ممکن است پس از مدتی احساس کند که تنها برای جنبه‌های فیزیکی‌اش مورد توجه است و شخصیت یا روح او اهمیتی برای طرف مقابل ندارد.

۲. اضطراب ناشی از بلاتکلیفی

در این روابط، به دلیل نبود قوانین مشخص، فرد مدام درگیر سوالاتی است:

• «آیا من حق دارم حسادت کنم؟»
• «اگر او با کس دیگری آشنا شود، من چه جایگاهی دارم؟»

این ابهام مستمر، سطح استرس مزمن را در فرد بالا می‌برد.

۳. پدیده دلبستگی یک‌طرفه

تقریباً در اکثر موارد، یکی از طرفین به‌طور ناخواسته دچار درگیری عاطفی می‌شود. زمانی که این حس با بی‌تفاوتی یا عدم تمایل طرف مقابل برای جدی شدن رابطه روبرو می‌شود، ضربه عاطفی عمیقی (شبیه به شکست عشقی) ایجاد می‌شود.

چالش‌های جدی سلامت روان در روابط بدون تعهد

اگر بخواهیم نگاهی عمیق‌تر به تأثیر رابطه بنفیت بر سلامت روان داشته باشیم، نباید از موارد زیر غافل شویم:

• احساس پوچی: تکرار روابطی که عمق عاطفی ندارند، ممکن است در درازمدت فرد را دچار نوعی کرختی و بی‌معنایی در زندگی کند.
• مشکل در برقراری روابط پایدار آینده: افرادی که به مدت طولانی درگیر روابط بنفیت هستند، ممکن است در یادگیری مهارت‌های حل مسئله و صمیمیت عمیق در روابط پایدار دچار مشکل شوند.
• افسردگی پنهان: سرکوب مداوم نیازهای عاطفی طبیعی (نیاز به دیده شدن و مورد محبت قرار گرفتن) یکی از ریشه‌های اصلی افسردگی در این افراد است.

چه کسانی بیشتر در معرض آسیب هستند؟

همه افراد به یک اندازه تحت تأثیر منفی قرار نمی‌گیرند. تحقیقات نشان می‌دهد افرادی با ویژگی‌های زیر، آسیب‌های روانی جدی‌تری را تجربه می‌کنند:

1. افرادی با سبک دلبستگی اضطرابی.
2. کسانی که به امید تبدیل شدن این رابطه به یک رابطه عاشقانه وارد آن شده‌اند.
3. افرادی که از تنهایی مفرط رنج می‌برند و این رابطه را به‌عنوان یک «مسکن موقت» انتخاب کرده‌اند.

جمع‌بندی و نتیجه‌گیری

در نهایت، تأثیر رابطه بنفیت بر سلامت روان در اکثر موارد بیشتر از آن چیزی است که در ابتدا تصور می‌شود. اگرچه ممکن است در کوتاه‌مدت حس آزادی یا رفع تنهایی ایجاد کند، اما هزینه‌های عاطفی آن مانند کاهش عزت‌نفس، اضطراب و دلبستگی‌های بی‌سرانجام می‌تواند تا مدت‌ها گریبان‌گیر فرد باشد. سلامت روان ما در گرو روابطی است که در آن «امنیت»، «احترام» و «شفافیت» وجود داشته باشد.

{

  "@context": "https://schema.org",

  "@type": "FAQPage",

  "mainEntity": [

    {

      "@type": "Question",

      "name": "آیا رابطه بنفیت می‌تواند به یک ازدواج موفق ختم شود؟",

      "acceptedAnswer": {

        "@type": "Answer",

        "text": "احتمال آن بسیار کم است (حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد). اکثر این روابط به دلیل نبود پایه تعهد در ابتدا، با سوءتفاهم و آسیب‌های عاطفی تمام می‌شوند."

      }

    },

    {

      "@type": "Question",

      "name": "چگونه بفهمیم این رابطه به روان ما آسیب می‌زند؟",

      "acceptedAnswer": {

        "@type": "Answer",

        "text": "اگر مدام احساس بلاتکلیفی دارید، عزت‌نفس شما کاهش یافته، مدام گوشی خود را چک می‌کنید یا بعد از ملاقات دچار غمگینی و پوچی می‌شوید، این رابطه در حال تخریب سلامت روان شماست."

      }

    }

  ]

}